Kolor kwiatu

    Kolor kwiatu jest jedną z podstawowych cech zawartych w kodzie genetycznym rośliny. Planując w pracach hodowlanych uzyskanie określonego koloru kwiatów w potomstwie i krzyżując w tym celu rośliny o kwiatach różnych kolorów, postępujemy w istocie podobnie do procedur mieszania w rożnych proporcjach farb przeznaczonych do malowania mieszkania, czy renowacji samochodu.

    O kolorze kwiatu liliowca decyduje w głównej mierze kolor petali, - struktury zajmującej największy obszar okwiatu najczęściej, choć nie zawsze tożsamy z kolorem sepali.  Prace hodowlane, szczególnie lat ostatnich, zróżnicowały kolor petali wprowadzając różne barwy i wymiary gardzieli, oka i krawędzi działek. Wszystko to sprawiło, że w ostatnim okresie odwróciły się proporcje miedzy liczbą odmian jednobarwnych w stosunku do wielobarwnych. Obecnie większość wprowadzanych odmian należy do tej drugiej kategorii i cechuje się różnorodnością kolorystyki bądź co najmniej odcieni barw poszczególnych elementów budowy okwiatu.

    Współczesne odmiany jednobarwne w odróżnieniu od odmian starszych niemal wszystkie przyozdabia szeroka, o zróżnicowanej budowie falbanka  stanowiąca zakończenie krawędzi działek wewnętrznych ( ryc.19).

    Ryc.19  Kwiaty odmian jednobarwnych

    WonderofAll

    Wonders of it All

    lilredwagon

    Lil' Red Wagon

    SpacecoastIrishIllumination

    Sp Irish Illumination

    franksdelight

    Frank's Delight

    becouseofyou

    Because of You

    MadsonHollyLace

    Madison Holly Lace

    StormOverToledo

    Storm Over Toledo

    PineappleMoon

    Pineapple Moon

    W grupie odmian jednobarwnych najliczniej zdaje się być reprezentowana barwa żółta. Kwiaty tych odmian posiadają na ogół wyjątkowo mocne, grube,  mięsiste  działki i  rozmaite  formy szeroko rozbudowanych, różnorodnych falbanek (ryc.20).

    Ryc.20  Kwiaty żółtych odmian jednobarwnych

    SunnyPerfection

    Sunny Perfection

    crazyman

    Crazy Man

    Susanmarshal

    Susan Marshal

    ironman

    Iron Man

    Cechy te wśród żółtych odmian jednobarwnych są wyraźniejsze niż wśród odmian jednobarwnych o innych kolorach. Z tego powodu, amatorzy traktowania kwiatów liliowca również jako elementu wyrafinowanych potraw spożywczych, do przygotowania różnego typu sałatek najchętniej używają właśnie odmian liliowców o kwiatach żółtych.

    Mimo wspomnianego zróżnicowania kolorystyki kwiatów liliowca, udaje się je podzielić na kilka podstawowych grup kolorystycznych, mniej lub bardziej popularnych, oraz mniej lub bardziej reprezentowanych ilościowo w globalnym wymiarze osiągnięć  hodowlanych.

    Wybór kolorystyki kwiatów liliowca zdaje się być nieograniczony zważywszy na niepoliczalną wręcz liczbę odcieni kolorów podstawowych i różnorodność kolorystycznych wariantów w rozmieszczeniu barwnych elementów okwiatu. Ilustrują to wyraźnie zamieszczone poniżej ryciny poszczególnych kategorii kolorystycznych kwiatów liliowca.

    Nawet pobieżna analiza najbardziej popularnych, jednorodnych zdawałoby się kategorii, np. kwiatów żółtych (ryc.21), czy pomarańczowych (ryc.22) wykazuje ogromne zróżnicowanie kolorystyczne poszczególnych kwiatów zacierające wrażenie przynależności  do tej samej grupy kolorystycznej.

    Ryc.21 Kwiaty odmian żółtych

    corroboreedancer

    Corroborre Dancer

    flamencotart

    Flamenco

    tranquilhorizon

    Tranquil Horizon

    broadwayspotlight

    Broadway Spotlight

    Ryc.22 Kwiaty odmian pomarańczowych

    HalloweenKisses

    Halloween Kisses

    orangeblossomtrail

    Orange Blossom Trail

    hotlava_cr

    Hot Lava

    tygerriver

    Tyger River

    Interesującym jest spostrzeżenie, że odmiany o kwiatach pomarańczowych, dominujące przed laty w arsenale odmian dostępnych na rynku, stanowią we współczesnej hodowli liliowców wyraźną mniejszość w stosunku do odmian o innych kolorach, szczególnie  w stosunku do bardzo rozbudowanej  kategorii odmian o barwie czerwonej. W hodowli lat ostatnich właśnie odmiany o kwiatach czerwonych cieszą się dużą popularnością (ryc.23).

    Ryc.23 Kwiaty odmian czerwonych

    karenstevens

    Karen Stevens

    SpacecoastModernSymmetry

    Sp. Modern Symetry

    memoriesremain

    Memories Remain

    jasminerossi

    Jasmine Rossi

    Ta widoczna we współczesnej hodowli preferencja odmian czerwonych wynika najpewniej z naturalnej potrzeby poszukiwań form innych od botanicznych i starszych odmian hodowlanych, w których zdecydowanie dominowały barwy żółta i pomarańczowa. Obecnie odmiany czerwone zdają się stanowić najbogatszą ofertę kolorystyczną z nieprzebraną liczbą wariantów anatomicznych, form plastycznych i elementów ozdobnych okwiatu. Wśród nich najliczniej reprezentowane są formy czerwone z wykończeniem petali białą lub żółtą falbanką (ryc.24)

    Ryc.24 Kwiaty odmian czerwonych z falbankami

    LoveAfterDark

    Love After Dark

    blissfulblackberry

    Blissful Blackberry

    MatthewWilliam

    Matthew William

    borntorun

    Born to Run

    Wciąż niespełnionym do końca zadaniem hodowlanym z obszaru czerwonej kolorystyki kwiatów, jest uzyskanie efektownych anatomicznie odmian o kwiatach czystej, żywej czerwieni pozbawionej odcienia purpury czy fioletu, jak np. w odmianach Firebird Suite, Gemstone Warrior, Off To the Races czy Wyatt Earp (ryc.25)

    Ryc.25 Kwiaty odmian jaskrawo-czerwonych

    firebirdsuite

    Firebird Suite

    gemstonewarrior

    Gemstone Warrior

    OffToTheRaces

    Off to the Races

    wyattearp

    Wyatt Earp

    Odmiany o kwiatach białych zawsze były obiektem dużego zainteresowania zarówno ze strony miłośników liliowców jak i hodowców tych kwiatów (ryc.26).

    Uzyskanie rośliny o czysto białych kwiatach jest zadaniem bardzo trudnym i u ogromnej większości odmian uznawanych za białe, biel w rzeczywistości zmieszana jest z odcieniem żółtym, kremowym, zielonym lub innym. Ta niedoskonałość lepiej widoczna jest w kwiatach jednobarwnych, niż przyozdobionych barwnym,

    Ryc.26  Kwiaty odmian białych

    weddinggown

    Weddomg Gown (a)

    fancylace

    Fancy Lace (b)

    SnowCrystal

    Snow Cristal (c)

    malcolmdavidbrooker

    Malcolm David Brooker(d)

    kontrastującym z bielą okiem bądź kolorową falbanką. Za najbardziej zbliżoną do ideału bieli można uznać odmianę Wedding Gown, jednorodnie białą, pozbawioną nawet barwnej plamy jaką zwyczajowo w kwiatach liliowca stanowi gardło kwiatu. (ryc.25a)

    Biel w kwiatach białych z elementami barwnymi takimi jak oko, falbanka czy gardło traci na znaczeniu, przyjmując jedynie rolę tła dla elementu barwnego. Barwny akcent jest na ogół w odbiorze wzrokowym na tyle dominującą atrakcją kwiatu, że problem mniej lub bardziej doskonalej bieli uchodzi uwadze i  przestaje być ważny (ryc.27).

    Ryc.27 Kwiaty odmian białych z elementami barwnymi

    spacecoastseashells

    Sp. Sea Shells

    agelessbeauty

    Ageless Beauty

    fringy

    Fringy

    cobaltintrigue

    Cobalt Intrigue

    Mimo mniejszej popularności odmiany o kwiatach różowych nie ustępują różnorodnością form odmianom o kwiatach czerwonych. Również i tu można odnaleźć wszelkie niuanse rozwiązań hodowlanych (ryc.28).

    Ryc. 28 Kwiaty odmian różowych

    mckenzieagin

    Mckenzie Agin

    KatherineMarin

    Katherine Marin

    Wheelofthetime

    Wheel of Time

    MerchantOfVenice

    Merchant of Venice

    Odmiany o kwiatach purpurowych stanowią z punktu widzenia hodowlanego niezwykle interesującą grupą kolorystyczną (ryc.29). Stanowią bowiem punkt wyjścia do pozyskiwania odmian o kwiatach fioletowych, ametystowych, liliowych, wrzosowych, a również do pozyskiwania odmian o kwiatach czarnych.

    Ryc.29 Kwiaty odmian purpurowych

    cosmicsensation

    Cosmic Sensation

    batmansshadow

    Batman's Shadow

    ViennaWaltz

    Vienna Waltz

    belalugosi

    Bela Lugosi

      

    Tą pierwszą grupę reprezentuje bardzo bogata oferta odmian niezwykle atrakcyjnych, zwykle opartych o kombinację koloru białego z różnorodnymi odcieniami fioletu (ryc.30)

    Ryc.30 Kwiaty odmian fioletowych

    starwoman_k

    Star Woman

    PassionAndStyle

    Passion and Style

    purplepeace

    Purple Peace

    diamondstarhalo

    Diamond Star Halo

      

    Największe sukcesy hodowlane w pozyskiwaniu odmian fioletowych oraz barw i odcieni pokrewnych, miłośnicy liliowców zawdzięczają amerykańskiemu hodowcy liliowców Ludlow Lambertsonowi. Pobił on wszelkie rekordy w liczbie corocznej, powtarzanej konsekwentnie od wielu lat rejestracji odmian liliowców tej kategorii kolorystycznej (ryc.31)

    Szerszą ofertę tego hodowcy odnaleźć można na stronie internetowej (http://www.artgallerygardens.com/index.html).

    Ryc.31 Odmiany Ludow Lambertsona w kolorystyce fioletowej

    ceruleanwarbler

    Cerulean Warbler

    audubonsoriole

    Audubons Oriole

    archaeopteryx

    Archaeopteryx

    celestialeyes

    Celestial Eyes

    Dążenie hodowców do uzyskania kwiatu liliowca w kolorze czarnym jest analogiczne do wysiłków jakie towarzyszą ambicji stworzenia czarnej róży, tulipana, lilii czy irysa (ryc.32).

    Ryc.32 Kwiaty odmian „czarnych”

    blackambrosia

    Black Ambrosia

    derrickcane

    Derrick Cane

    blackstockings

    Black Stockings

    midnightheat

    Midnight Heat

    Rejestr liliowców wzbogacany każdego roku o nowe propozycje w tym zakresie jest dowodem, że proces nie jest zakończony i trwa nadal.

    Ryc.33 Ostatnie propozycje kwiatów odmian „czarnych”

    vgstarbright

    V. G. Star Bright (a)

    bobcharman

    Bob Charman (b)

    LarrysObssesion

    Larry's Obsession (c)

    blackinblack

    Black in Black (d)

      

    W ostatnich latach grupa „czarnych” liliowców wzbogaciła się o kilka wartościowych odmian (ryc. 33), z których VG Star Bright (a) i Larry’s Obsession (c) osiągają ceny najwyższe.

    Oryginalność pierwszej odmiany, poza kolorem, polega na uzyskaniu kwiatu z wyraźną falbanką w kolorze petali, drugiej, na wykończeniu białym pofalowanym marginesem działek wewnętrznych.

    Innym niełatwym zadaniem jakie postawiła przed sobą hodowla liliowców, było wprowadzenie do zabarwienia kwiatów, obcego gatunkowi koloru niebieskiego. Do chwili obecnej brak jest dowodów, by kolorem tym udało się wypełnić działki okwiatu, tym niemniej w  coraz większej liczbie odmian kolor niebieski pojawia się w barwnych kręgach otaczających gardziel (ryc.34)

    Ryc.34 Kwiaty odmian z elementami niebieskimi

    bluedelicious

    Blue Delicious

    bluebeat

    Blue Beat

    persistentbutterfly

    Persistent Butterfly

    incahoots

    In Cahoots

      

    Wybarwienie kwiatów liliowca kolorem zielonym jest nie mniej trudnym i ambitnym zadaniem jak wprowadzenie do barwy kwiatu koloru niebieskiego. W pojedynczych współczesnych odmianach rolę tą wypełnia gardziel okwiatu, zmodyfikowana wielkością, kształtem i intensywnością zabarwienia (ryc.35).  

    Ryc. 35 Kwiaty odmian z barwną ekspozycją zielonej gardzieli

    sugarhigh

    Sugar High

    goinggreen

    Going Green

    cristalcreation

    Cristal Creation

    VerdantSpring

    Verdant Spring

    W pojedyńczych odmianach udział zieleni w wybarwieniu kwiatów jest wyraźniejszy (ryc.36). Można przypuszczać, że pozyskany on został z form pośrednich (a,b), bądź pajęczych (c)

    Ryc.36 Kwiaty odmian zielonych

    kermitsscream

    Kermit's Scream (a)

    emeraldstarburst

    Emerald Starburst (b)

    greeninferno

    Green Inferno (c)

    adventureswithjellymaker

    Adventures with Jelly Maker

    Kończąc rozważania na temat koloru kwiatów liliowca należy stwierdzić, że krzyżowanie roślin daje nieograniczone możliwości pozyskiwania nowych, innych niż opisane powyżej, rozwiązań kolorystycznych. Na ryc. 37 przedstawiono wybrane przykłady odmian o oryginalnych, rzadziej spotykanych barwach.

    Ryc.37 Kwiaty odmian o oryginalnych rozwiązaniach kolorystycznych

    fourthofjuly

    Fourth of July

    Valentinegreetings

    Valentine Greetings

    vgrollingthunder

    V. G. Rolling Thunder

    violetvictory

    Violet Victory

    changdynasty

    Chang Dynasty

    PistachioEyes

    Pistachio Eyes

    kingcrab

    King Crab

    mountetna

    Mount Etna

    ohiodiscovery

    Ohio Discovery

    starryeyedpiranha

    Starry Eyed Piranha

    desireofnations

    Desire of Nations

    heatseeker

    Heat Seeker